TL;DR

Năm 1993, Doom được cài trên nhiều PC hơn Windows 95. John Carmack là người tạo ra engine 3D đứng sau tựa game đó - một cậu bé từng dùng thermite cướp Apple II năm 14 tuổi, bỏ đại học sau 2 kỳ, và đi viết lại lịch sử công nghệ không phải một, mà ba lần. Ở tuổi 55, ông đang nhắm mục tiêu lần thứ tư: AGI.

John Carmack - Engineering GOAT

14 tuổi, thermite, và chiếc Apple II

Sinh ngày 21/8/1970 tại Shawnee Mission, Kansas. Năm 14 tuổi, Carmack và một nhóm bạn dùng hỗn hợp thermite phá cửa sổ trường học để lấy trộm máy tính Apple II. Bị bắt. Bị kết án một năm tại trại cải tạo thiếu niên.

Ra khỏi trại, ông học lập trình không ngừng. Vào Đại học Missouri - Kansas City nhưng bỏ học sau 2 kỳ. Lý do đơn giản: ông học code nhanh hơn mức trường có thể dạy.

Năm 1990, làm việc tại Softdisk ở Shreveport, Louisiana - nơi ông gặp John Romero. Cùng nhau, họ làm Commander Keen trong giờ rảnh. Đó là lần đầu tiên Apogee Software phân phối game theo mô hình shareware - đặt nền móng cho ngành game indie sau này. Không có VC, không có vốn lớn, chỉ có code tốt và kênh phân phối thông minh.

Ba engine thay đổi lịch sử gaming

Năm 1991, Carmack cùng nhóm đồng sáng lập id Software trong một ngôi nhà thuê. Những gì ông xây dựng tiếp theo định hình cả một ngành công nghiệp:

  • Wolfenstein 3D (1992): Engine ray casting đầu tiên cho phép game 3D chạy được trên PC phổ thông

  • Doom (1993): BSP trees, dynamic lighting, sector-based level design - và được cài trên nhiều PC hơn Windows 95

  • Quake (1996): Engine polygon 3D hoàn chỉnh, nền tảng cho GLQuake - game đầu tiên tận dụng OpenGL hardware acceleration

Bill Gates ấn tượng đến mức tự xuất hiện trong video quảng cáo Doom phiên bản Windows 95. Carmack còn open-source toàn bộ engine sau đó: Wolfenstein 3D (1995), Doom (1997, GPL 1999), Quake (1999), Quake 2 (2001), Quake 3 (2005). Code của ông trở thành DNA cho Half-Life của Valve và toàn bộ dòng Call of Duty.

Doom, Quake, Oculus, AGI - bốn cuộc cách mạng của Carmack

Khi game developer xây tên lửa

Năm 2000, trong khi vẫn đang dẫn dắt id Software, Carmack bỏ tiền túi thành lập Armadillo Aerospace - công ty tên lửa tư nhân chạy từ garage ở Texas. Ông tự nhận chi hơn 1 triệu USD mỗi năm cho dự án này.

Kết quả không ai ngờ:

  • 24/10/2008: Thắng Level 1 NASA Lunar Lander Challenge - phần thưởng $350.000

  • 12/9/2009: Thắng Level 2 - thêm $500.000

  • Tổng cộng hơn 100 lần bay thử nghiệm từ 2001 đến 2013

Nhận xét của Carmack về rocketry so với game development: "Aerospace is simpler." Công ty ngừng hoạt động năm 2013 khi ông chuyển sang cuộc phiêu lưu tiếp theo.

Từ Oculus đến Meta - và cái kết bất ngờ

Tháng 8/2013, Carmack gia nhập Oculus VR với tư cách CTO. Tháng 11/2013, ông từ chức khỏi id Software hoàn toàn. Năm 2014, Facebook mua Oculus với giá $2 tỷ - một phần lớn nhờ credibility kỹ thuật mà Carmack mang lại. Ông dẫn dắt phát triển kỹ thuật cho dòng Quest - headset đưa VR đến tay người tiêu dùng đại chúng lần đầu tiên.

Năm 2019, ông hạ xuống Consulting CTO để dành thêm thời gian cho AGI. Tháng 12/2022, ông rời Meta với bức thư nội bộ đã lan truyền khắp ngành:

"We have a ridiculous amount of people and resources, but we constantly self-sabotage and squander effort... I wearied of the fight."

AGI - cuộc cách mạng lần thứ tư

Tháng 8/2022, Carmack ra mắt Keen Technologies và gọi vốn $20 triệu seed round với danh sách nhà đầu tư ấn tượng: Sequoia Capital, Nat Friedman (cựu CEO GitHub), Daniel Gross, Patrick Collison (CEO Stripe), Tobi Lutke (CEO Shopify), và Jim Keller (huyền thoại thiết kế chip AMD/Apple).

Năm 2023, ông hợp tác với Richard Sutton - cha đẻ của reinforcement learning - từ Alberta Machine Intelligence Institute. Mục tiêu: xây dựng prototype AGI có "dấu hiệu sự sống" vào năm 2030.

Carmack vẫn code 60+ giờ mỗi tuần từ nhà ở Texas - 10 giờ/ngày, 6 ngày/tuần. Triết lý của ông không thay đổi sau 35 năm: "Little tiny steps using local information winds up leading to all the best answers."

Tại sao Carmack là GOAT thực sự

Hầu hết developers dành cả đời chạy theo một cuộc cách mạng công nghệ. Carmack đã yên lặng dẫn dắt ba - và đang nhắm vào lần thứ tư.

Điều đáng chú ý nhất không phải là ông giỏi đến mức nào, mà là ông không dừng lại. Bị bắt năm 14 tuổi. Bỏ học. Không có bằng cấp. Không có backing ban đầu. Chỉ có code, kỷ luật 60+ giờ/tuần, và sự tập trung cực độ vào technical excellence.

Ông đoạt 2 Emmy Awards (2007), thêm 1 Emmy (2008) - người duy nhất trong ngành game được National Academy of Television Arts & Sciences vinh danh hai lần. GDC Lifetime Achievement Award (2010). BAFTA Fellowship (2016). Bằng Tiến sĩ danh dự từ UMKC - ngôi trường ông từng bỏ giữa chừng.

Và ông vẫn đang ngồi gõ code từ nhà ở Texas - lần này để giải bài toán lớn nhất mà loài người từng đặt ra.

Via: Wikipedia - John Carmack, TechCrunch - Keen Technologies, NASA.gov - Lunar Lander Challenge.