- Vibe coding không phải vấn đề - viết requirements mờ nhạt mới là.
- /grill-me của Matt Pocock hỏi ngược lại bạn theo từng nhánh decision tree.
- /shaping của Ryan Singer tách biệt problem vs solution theo phương pháp Shape Up.
- /make-requirements-great của George dùng framework 18 tiêu chí từ BA literature.
- Cả 3 đều miễn phí, open-source, chạy thẳng trong Claude Code.
TL;DR
Viết requirements rõ ràng trước khi code mới là nút thắt thực sự - không phải tốc độ gõ code. George từ prodmgmt.world chia sẻ 3 Claude Code skills giải quyết điều này: /grill-me (stress-test ý tưởng qua câu hỏi Socratic), /shaping (thiết kế cả problem lẫn solution theo Shape Up), và /make-requirements-great (checklist 18 tiêu chí từ BA literature). Tất cả miễn phí, open-source, chạy thẳng trong Claude Code - không cần SaaS ngoài.
Vấn đề Không Phải Tốc Độ Code - Mà Là Clarity
Claude Code, Cursor, Copilot đang làm cho việc code nhanh hơn nhiều. Nhưng nếu bạn bắt đầu implement mà chưa rõ mình cần build gì, AI chỉ đang giúp bạn đi nhanh hơn theo hướng sai.
Vấn đề sâu hơn: trong kỷ nguyên Agile, cả ngành đã dần bỏ qua nhiều kỹ năng phân tích yêu cầu tốt từ thời BA (business analyst). User story thay thế requirement spec - đơn giản hơn, nhưng thiếu đi nhiều rigor quan trọng. Giờ đây, với AI coding agents, cái giá của requirements mờ nhạt cao hơn bao giờ hết: agent có thể build sai feature hoàn toàn trong vài phút mà không có warning nào.
Tin tốt: AI cũng có thể giúp bạn viết requirements tốt hơn - nếu bạn dùng đúng skill.
/grill-me - Khi AI Hỏi Ngược Lại Bạn
Skill của Matt Pocock (github.com/mattpocock/skills), một trong những TypeScript educator uy tín nhất cộng đồng dev.
/grill-me hoạt động như một AI interviewer - thay vì bạn hỏi AI, AI sẽ hỏi ngược lại bạn relentlessly về plan hoặc design đang có:
- Hỏi từng câu một - không dump toàn bộ cùng lúc
- Đi qua từng nhánh của decision tree, resolve dependencies giữa các quyết định
- Đề xuất recommended answer cho mỗi câu hỏi để bạn không bị blank
- Tự explore codebase nếu câu hỏi có thể trả lời từ code hiện có
Dùng khi nào: Bạn có ý tưởng sơ bộ nhưng chưa stress-test. Mở terminal, gõ /grill-me, mô tả plan - và để AI tìm ra những lỗ hổng bạn chưa nghĩ tới.
/shaping - Thiết Kế Problem Trước Khi Thiết Kế Solution
Skill của Ryan Singer (github.com/rjs/shaping-skills), tác giả của Shape Up - phương pháp làm việc nổi tiếng của Basecamp.
/shaping đưa triết lý Shape Up vào Claude Code:
- Tách biệt problem và solution: Xác định rõ "what we need" trước khi nghĩ đến "how to build"
- Breadboarding: Map UI affordances và code affordances trong một view duy nhất - thấy ngay user có thể làm gì và system hoạt động ra sao
- Framing doc: Biến conversation transcript thành document ghi lại problem worth solving và lý do chọn hướng đó thay vì alternatives
- Ripple effect hook: Tự động nhắc kiểm tra ripple effects mỗi khi edit shaping document
Dùng khi nào: Bạn đang ở giai đoạn 0-to-1, chưa có gì trên tay và cần define cả problem lẫn solution từ đầu. /shaping tốt cho product design, /grill-me tốt hơn khi đã có draft cụ thể.
/make-requirements-great - 18 Tiêu Chí Từ BA Literature
Skill của chính tác giả tweet - George (github.com/gnurio/nurijanian-skills), được xây dựng từ tài liệu BA "hardcore" ông đã thu thập.
Framework gồm 18 tiêu chí chất lượng trải rộng qua các chiều: clarity, consistency, traceability, feasibility và nhiều hơn nữa - lấy từ BA literature chính thống (IREB CPRE và tương đương).
George thừa nhận thẳng thắn: "half of the old stuff is overkill, but there are some good parts that we mostly forgot as we got sloppy/agile." Skill này lọc lại những gì thực sự có giá trị - bỏ phần rườm rà overkill, giữ lại 18 tiêu chí cốt lõi mà Agile đã vô tình xóa đi.
Dùng khi nào: Bạn đã có requirements draft và muốn review có hệ thống trước khi giao cho dev hoặc bắt đầu sprint. Đây là "QA step" cho requirements.
Khi Nào Dùng Cái Nào
| Tình huống | Skill phù hợp |
|---|---|
| Có ý tưởng mờ nhạt, chưa chắc chắn | /grill-me |
| Cần define từ đầu cả problem lẫn solution | /shaping |
| Đã có requirements draft, muốn review chất lượng | /make-requirements-great |
| Solo indie hacker, không có BA riêng | Cả 3 - theo thứ tự trên |
| Tech Lead review requirements trước sprint | /make-requirements-great |
Ba skill này bổ trợ nhau theo pipeline: /shaping (0-to-1 define) → /grill-me (stress-test) → /make-requirements-great (quality review). Không phải lúc nào cũng cần cả 3 - nhưng biết khi nào dùng cái nào là điểm mấu chốt.
Kết
Cả 3 skill đều miễn phí, open-source trên GitHub. Không cần subscription SaaS ngoài. Điểm chung quan trọng nhất: chúng đặt việc clarify requirements trước khi gọi AI để code - không phải sau khi đã build xong feature sai.
Với AI coding agents ngày càng mạnh, thói quen "requirements first" sẽ là thứ phân biệt engineer tốt với engineer chỉ vibe coding. Bắt đầu từ /grill-me là đủ để cảm nhận sự khác biệt.